Wat lees je in dit artikel?
6 min leestijd- De piek versus de spreiding
- Meer panelen op hetzelfde dak
- De rekensom voor 2027
- Wanneer kiest u voor zuid?
Geschreven door
Mieke
Lange tijd was het devies in Nederland: "Leg je panelen op het zuiden voor de hoogste opbrengst." In 2026 is die wijsheid achterhaald. Nu de salderingsregeling op 1 januari 2027 definitief stopt en we in 2026 al te maken hebben met terugleverkosten, draait het niet meer om de hoeveelheid kWh, maar om wanneer u ze opwekt. Een oost-west opstelling is in 2026 de strategische favoriet. Waarom? Omdat het u helpt de stroom op te wekken op de momenten dat u deze daadwerkelijk nodig heeft. In dit artikel leggen we uit waarom de 'minder efficiënte' ligging financieel de slimste zet is.
De piek versus de spreiding
Een zuid-opstelling produceert een enorme "berg" stroom rond het middaguur. In 2026 is dat precies het moment dat de stroomprijzen op de dynamische markt vaak negatief zijn en de terugleverkosten het hoogst.
Oost-West opstelling
Verdeelt de productie over de dag. De panelen op het oosten pakken de ochtendzon (7:00 - 11:00), de panelen op het westen de middag- en avondzon (15:00 - 20:00).
Resultaat
Uw opwekprofiel sluit veel beter aan bij uw dagelijkse ritme (koffie zetten in de ochtend, koken in de avond). Dit verhoogt uw zelfconsumptie direct met 10% tot 20%.
Rekenvoorbeeld
Met 10 panelen (3.600 kWh per jaar) en een zuid-opstelling:
• Zelfconsumptie: 30% = 1.080 kWh
• Teruglevering: 70% = 2.520 kWh
• Terugleverkosten: €252 per jaar
Met oost-west opstelling
• Zelfconsumptie: 45% = 1.620 kWh (10-15% hoger)
• Teruglevering: 55% = 1.980 kWh
• Terugleverkosten: €198 per jaar
• Besparing: €54 per jaar op terugleverkosten
• Extra zelfverbruik: 540 kWh × €0,23 = €124 per jaar
• Totale besparing: €178 per jaar
Opbrengst per paneel
• Zuid: 360 kWh per paneel per jaar
• Oost-West: 320-340 kWh per paneel per jaar (10-15% lager)
Maar door hogere zelfconsumptie is de netto opbrengst vaak hoger.
| Tijdstip | Zuid-opstelling | Oost-West opstelling | Voordeel |
|---|---|---|---|
| 07:00-11:00 (ochtend) | Laag | Hoog (oost) | Betere match verbruik |
| 11:00-15:00 (middag) | Zeer hoog | Gemiddeld | Minder piek |
| 15:00-20:00 (avond) | Laag | Hoog (west) | Betere match verbruik |
| Zelfconsumptie | 30% | 40-50% | +10-20% |
| Terugleverkosten | Hoog | Lager | -€50-€100/jaar |
Meer panelen op hetzelfde dak
Heeft u een plat dak? Dan biedt een oost-west opstelling in 2026 nog een groot technisch voordeel.
Bij een zuid-opstelling
Moet er ruimte tussen de rijen blijven om schaduwval te voorkomen. Dit betekent dat u slechts 60-70% van het dakoppervlak kunt benutten.
Bij een oost-west systeem
Staan de panelen in een 'dakvorm' tegen elkaar aan. Hierdoor kunt u tot wel 30% meer panelen op hetzelfde oppervlak kwijt. Hoewel de opbrengst per paneel iets lager is, is de totale opbrengst van uw dak vaak hoger.
Rekenvoorbeeld
Voor een plat dak van 40 m²:
• Zuid-opstelling: 14 panelen (60% benutting) = 5.040 kWh per jaar
• Oost-West opstelling: 20 panelen (85% benutting) = 6.400 kWh per jaar
• Extra opbrengst: 1.360 kWh per jaar
• Meerwaarde: 1.360 kWh × €0,23 = €313 per jaar
• Extra kosten: 6 panelen × €420 = €2.520
• Terugverdientijd extra panelen: 8 jaar
Maar
Door de hogere zelfconsumptie (45% vs. 30%) is de netto opbrengst nog hoger:
• Zuid: 5.040 kWh × 30% zelfverbruik = 1.512 kWh × €0,23 = €348
• Oost-West: 6.400 kWh × 45% zelfverbruik = 2.880 kWh × €0,23 = €662
• Extra besparing: €314 per jaar
• Terugverdientijd: €2.520 / €314 = 8 jaar
| Aspect | Zuid-opstelling | Oost-West opstelling | Verschil |
|---|---|---|---|
| Dakbenutting | 60-70% | 85-95% | +25-35% |
| Aantal panelen (40 m²) | 14 panelen | 20 panelen | +43% |
| Opbrengst per paneel | 360 kWh | 320 kWh | -11% |
| Totale opbrengst | 5.040 kWh | 6.400 kWh | +27% |
| Zelfconsumptie | 30% | 45% | +15% |
| Netto zelfverbruik | 1.512 kWh | 2.880 kWh | +90% |
Bereken je besparing met zonnepanelen
Vul je postcode in en ontvang een vrijblijvende offerte op maat.
De rekensom voor 2027
Zodra de salderingsregeling stopt, is elke kWh die u direct verbruikt ongeveer €0,23 waard (bespaarde inkoop), terwijl elke teruggeleverde kWh nog maar zo'n €0,10-€0,15 oplevert. Door in 2026 voor oost-west te kiezen, maximaliseert u het aantal "kwartjes" en minimaliseert u de "stuivers".
Rekenvoorbeeld 2027
Met 10 panelen (3.600 kWh per jaar) en zuid-opstelling:
• Zelfverbruik: 1.080 kWh × €0,23 = €248
• Teruglevering: 2.520 kWh × €0,12 = €302
• Terugleverkosten: €252
• Netto opbrengst: €248 + €302 - €252 = €298
Met oost-west opstelling
• Zelfverbruik: 1.620 kWh × €0,23 = €373
• Teruglevering: 1.980 kWh × €0,12 = €238
• Terugleverkosten: €198
• Netto opbrengst: €373 + €238 - €198 = €413
Extra opbrengst: €115 per jaar
Impact op terugverdientijd
• Zuid: €4.200 / €298 = 14,1 jaar
• Oost-West: €4.200 / €413 = 10,2 jaar
Verschil: 3,9 jaar kortere terugverdientijd
Conclusie
Ondanks de 10-15% lagere opbrengst per paneel, is de netto opbrengst met oost-west vaak hoger door de hogere zelfconsumptie en lagere terugleverkosten. Dit maakt oost-west in 2026 de slimste keuze voor de meeste daken.
| Situatie | Zelfverbruik | Teruglevering | Netto opbrengst 2027 | Terugverdientijd |
|---|---|---|---|---|
| Zuid-opstelling | 30% (1.080 kWh) | 70% (2.520 kWh) | €298/jaar | 14,1 jaar |
| Oost-West opstelling | 45% (1.620 kWh) | 55% (1.980 kWh) | €413/jaar | 10,2 jaar |
| Verschil | +15% | -15% | +€115/jaar | -3,9 jaar |
Wanneer kiest u voor zuid?
Ondanks de voordelen van oost-west zijn er situaties waarin zuid nog steeds de beste keuze is
Schuin dak op het zuiden:
Bij een schuin dak op het zuiden is oost-west vaak niet mogelijk of levert het te veel installatiekosten op. In dit geval is zuid de logische keuze.
Maximale opbrengst per paneel
Als u beperkt dakoppervlak heeft en elke kWh telt, kan zuid nog steeds de beste keuze zijn. Echter, met de naderende afschaffing van salderen wordt dit steeds minder relevant.
Geen terugleverkosten
Als uw leverancier geen terugleverkosten rekent, kan zuid nog steeds voordeliger zijn. Echter, in 2026 rekenen bijna alle leveranciers terugleverkosten.
Conclusie
Voor de meeste Nederlandse daken is oost-west in 2026 de slimste keuze. Het verhoogt de zelfconsumptie, verlaagt de terugleverkosten en maakt u beter voorbereid op 2027. Alleen bij schuine daken op het zuiden of zeer beperkt dakoppervlak kan zuid nog steeds de beste keuze zijn.
| Situatie | Aanbeveling | Reden |
|---|---|---|
| Plat dak | Oost-West | Meer panelen, hogere zelfconsumptie |
| Schuin dak zuid | Zuid | Logische keuze, lage installatiekosten |
| Schuin dak oost/west | Oost-West | Natuurlijke oriëntatie |
| Beperkt dakoppervlak | Zuid | Maximale opbrengst per paneel |
| Groot dakoppervlak | Oost-West | Meer panelen, hogere totale opbrengst |
Veelgestelde vragen
Conclusie
Oost-west opstelling is in 2026 de strategische favoriet. Door spreiding van opbrengst over de dag verhoogt u zelfconsumptie van 30-40% naar 50-60%, waardoor u minder teruglevert en minder terugleverkosten betaalt. Met 20-30% meer panelen mogelijk op plat dak en betere voorbereiding op 2027 is oost-west financieel de slimste zet.
Wil je dit op jouw situatie toepassen? Bekijk dan onze zonnepanelen productpagina voor meer informatie en vraag gratis advies aan.
