Wat lees je in dit artikel?
5 min leestijd- De bron: Hoe komen de prijzen in jouw systeem?
- De Logica: Hoe het algoritme beslist
- Integratie met de Warmtepomp: 'Pre-heating' techniek
- De uitdaging van negatieve prijzen
Geschreven door
Mieke
In 2026 is het traditionele vaste energiecontract een zeldzaamheid geworden. De energiemarkt is volatieler dan ooit door de enorme hoeveelheid zonne- en windenergie op het net. Dit heeft geleid tot de doorbraak van het dynamische energiecontract, waarbij de prijs voor stroom elk uur verschilt. Maar handmatig je wasmachine aanzetten als de app zegt dat het goedkoop is, is niet vol te houden. De oplossing? Automatisering. Het automatisch inspelen op dynamische prijzen is de meest effectieve manier om je terugverdientijd op duurzame investeringen te verkorten. In dit artikel leggen we uit hoe de techniek achter deze automatisering werkt en hoe een HEMS beslissingen neemt op basis van de beurscijfers.
De bron: Hoe komen de prijzen in jouw systeem?
In het kort: De stroomprijs voor morgen wordt elke dag om 13:00 op de Europese beurs vastgesteld. Je leverancier maakt die prijzen per uur beschikbaar en je HEMS gebruikt ze om je thuisbatterij en warmtepomp op de goedkoopste uren te laten draaien.
De basis van elk dynamisch contract in Nederland is de EPEX SPOT, de Europese beurs voor dag-vooruit (day-ahead) handel in elektriciteit.
De tijdlijn van een prijsupdate 13:00 uur: De prijzen voor de volgende dag (00:00 tot 23:59) worden vastgesteld op de beurs.
14:00 - 15:00 uur: Energieleveranciers publiceren deze prijzen via hun API (Application Programming Interface).
Real-time: Jouw HEMS haalt deze data op en herberekent de planning voor de komende 24 tot 34 uur.
Tabel: Prijsopbouw bij dynamische tarieven (voorbeeld 2026)
| Component | Type | Invloed van automatisering |
|---|---|---|
| Beursprijs (EPEX) | Variabel per uur | Maximaal (sturen op daluren) |
| Inkoopvergoeding | Vast per kWh | Geen |
| Energiebelasting | Vast per kWh | Geen |
| BTW (21%) | Percentage | Indirect (lager bij lagere beursprijs) |
| Netbeheerkosten | Vast (soms tijdgebonden) | Hoog (voorkomen van piekbelasting) |
De Logica: Hoe het algoritme beslist
Een geautomatiseerd systeem kijkt verder dan alleen de laagste prijs. Het maakt gebruik van lineaire optimalisatie.
Voorbeeld: De elektrische auto laden
Stel, je komt om 17:00 uur thuis (piektarief: €0,45). Je hebt 30 kWh nodig voor de volgende ochtend 08:00 uur.
Zonder automatisering: De auto begint direct te laden tegen het hoofdtarief. Kosten: €13,50.
Met automatisering: Het systeem ziet dat de prijs tussen 02:00 en 05:00 uur daalt naar €0,15. Het stelt het laden uit. Kosten: €4,50.
Besparing: €9,00 in één nacht.
Het algoritme weegt ook de levensduur van je batterij mee. Te vaak kort laden is slecht voor de cellen, dus het systeem clustert de laadmomenten in de meest gunstige uren.
Integratie met de Warmtepomp: 'Pre-heating' techniek
Een warmtepomp heeft een hoge thermische traagheid. Dit betekent dat het even duurt voordat een huis opwarmt, maar ook dat het de warmte lang vasthoudt.
In 2026 maken slimme systemen gebruik van Pre-heating. Als het systeem ziet dat de stroom om 14:00 uur bijna gratis is (door veel zon) en om 18:00 uur duur is, zal het de woning tussen 14:00 en 16:00 uur één of twee graden "oververwarmen". Hierdoor kan de warmtepomp tijdens de dure avondpiek volledig uitblijven, terwijl het binnen behaaglijk blijft.
De uitdaging van negatieve prijzen
In 2026 komen negatieve prijzen (waarbij je geld toe krijgt voor verbruik) steeds vaker voor. Voor een zonnepaneelbezitter is dit technisch een uitdaging: je moet dan eigenlijk je omvormer uitschakelen om te voorkomen dat je moet betalen voor je teruglevering.
Een geavanceerd HEMS automatiseert dit Detectie: Prijs wordt negatief inclusief belastingen.
Actie: De thuisbatterij wordt met maximale snelheid opgeladen vanaf het net.
Afschakeling: De zonnepanelen worden softwarematig "geknepen" naar 0 watt output.
Verbruik: De elektrische boiler gaat aan op vol vermogen. Meer weten over dynamische energie?
Veelgestelde vragen
Conclusie
Dynamische energieprijzen automatiseren: EPEX SPOT (13:00 prijzen volgende dag), API (14:00-15:00 leveranciers), HEMS (real-time data, herberekent planning). Logica: lineaire optimalisatie (laagste prijs + levensduur batterij). Pre-heating: warmtepomp oververwarmen goedkoop, uitblijven duur. Negatieve prijzen: batterij laden, zonnepanelen knijpen, boiler aan. Automatisering = meest effectieve manier terugverdientijd verkorten.
Wil je dit op jouw situatie toepassen? Bekijk dan onze productpagina's voor meer informatie en vraag gratis advies aan.
